środa, 1 kwietnia 2026

Legia Oficerska

 Sidi Barrani (Egipt), 12 listopada 1941 r.

Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski przymuje defiladę Legii Oficerskiej.
Legia została sformowana w 1940 r., w obozie Latrun, w Palestynie. 21 grudnia 1940 dwie kompanie LO zostały przetransportowane do Egiptu, gdzie pełniły służbę wartowniczą. 1 kompania stacjonowała w Abukirze, a 2 kompania w Ditheili, gdzie ochraniały lotniska RAF. Na początku 1941 r. Legia, jako batalion strzelecki, przegrupowała się do Cyrenajki i pełniła służbę wartowniczą w rejonach Benghazi, Mersa-Matruh i Sidi Barrani. W lipcu 1941 r. cała Legia ześrodkowała się w obozie El-Amiria. Rozwiązana została na przełomie 1941 i 1942 r.

1. batalion saperów

Neuhardenberg, 22 maja 1945 r.
1 batalion saperów na rowerach w czasie defilady z okazji drugiej rocznicy powstania 1 Dywizji Piechoty.
Batalion został sformowany rozkazem dowódcy 1 Dywizji Piechoty z 14 maja 1943 r. jako jednostka dywizyjna.

34. pułk piechoty AK

 "Janek" por. Jan Giewartowski z oddziału "Zenona" powrócił do obozu z wywiadu konnego do Kochowczyc, maj 1944 r.

Oddział Partyzancki „Zenona” nazwany później OP 34 (34 pp) powstał 4 grudnia 1943 r. z jednostek dywersyjnych działających na terenie obwodów AK Biała Podlaska i Siedlce.

Siedlce - 1945

Siedlce, 6 czerwca 1945 r. Uroczyste powitanie żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego.

poniedziałek, 30 marca 2026

SS "Pstrowski"

 Gdańsk, 29 czerwca 1949 r. Wodowanie B30/5, „Pstrowski”. Była to jednostka przeznaczona do przewozu eksportowanego węgla oraz importowanej rudy żelaza. Od funkcji statku wzięła początek jego potoczna nazwa: rudowęglowiec. "Pstrowski" pływał na morzach długo - poszedł na złom dopiero w 1978 r.

MS "Morska Wola"

 Gdynia, 1947 r. (?)

MS "Morska Wola"(ex „Rio Negro”, ex „Hindhead”, ex „Consul Horn”). Zwodowany w 1925 r. jako „Consul Horn" w niemieckiej stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft AG w Kilonii dla armatora H.C. Horn z Hamburga. Została zakupiona w lutym 1939 r. przez GAL. W czasie wojny przez kolejne 4 lata statek pływał w konwojach atlantyckich. Po wojnie wrócił do kraju w listopadzie 1945 r. Oddana na złom 4 listopada 1959 r.

1. Warszawska Brygada Saperów

 Kanał Hohenzollernów, 24-25 kwietnia 1945 r.

Drewniany most długości 64 metry na kanale zbudowany przez 1 Warszawską Brygadę Saperów.

1. Warszawska Samodzielna Brygada Kawalerii

 16 maja 1945 r. Odra.

Oddziały 1 Warszawskiej Samodzielnej Brygady Kawalerii wracają do kraju - przekraczają Odrę po moście zbudowanym przez saperów.

1. Dywizja Pancerna

 Holandia 1944 r.

1 Dywizja Pancerna. Breda.
"Polskie Święto Niepodległości na ziemi holenderskiej". Msza św., celebrowana z udziałem kapucyna Holendra, który 22 lata spędził w Polsce i biegle mówił językiem polskim.

Rembertów - 1938

 Rembertów, 15 sierpnia 1938 r.

Msza polowa odprawiana przed kościołem garnizonowym. W środku widać poczet sztandarowy 3 Batalionu Strzelców, z lewej sztandar 32 Dywizjunu Artylerii Lekkiej.

Obóz internowanych w Gyöngyösapáti

 Obóz internowanych w Gyöngyösapáti (Węgry), październik 1942 r. Chór obozowy.

Jelenia Góra 1946 r.

 Jelenia Góra, 31 stycznia 1946 r. - 2 lutego 1946 r.

Wizyta marszałka Michała Roli-Żymierskiego w 10 Sudeckiej Dywizji Piechoty.
Na początku października 1944 r. rozpoczęto w Rzeszowie formowanie 10 Dywizji Piechoty jako jednostki 3 Armii WP. 19 sierpnia 1945 r. Naczelny Dowódca WP nadał 10 DP miano „Sudecka”. Od czerwca 1945 r. do września 1951 r. dowództwo dywizji stacjonowało w Jeleniej Górze razem z 29 pułkiem piechoty i 21 batalionem saperów.

I. Gdyński Batalion Obrony Narodowej

 Gdynia, 1939 r. Przemarsz pododdziałów I Gdyńskiego Batalionu Obrony Narodowej. Po lewej dowódca II plutonu 1 kompanii strzeleckiej – ppor. rez. Zygmunt Fruczek.

Batalion został sformowany jesienią 1937 r., w Gdyni, w składzie Morskiej Brygady ON. Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” I Gdyński Batalion ON był zawiązkiem dla 3 morskiego batalionu strzelców.

Kołobrzeg - marzec 1945

18 marca 1945 r. po 11 dniach ciężkich walk i zdobyciu Kołobrzegu, żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego 3., 4. i 6. Dywizji Piechoty dokonali aktu zaślubin Polski z morzem.

Moment uroczystych zaślubin z morzem sztandaru 10. pułku piechoty. Sztandar trzyma chor. Władysław Spodymek. Na drewnianym falochronie stoją: zastępca dowódcy pułku kpt. Kamiński, dowódca pułku płk Wincenty Potapowicz i szef sztabu pułku ppłk Grzegorz Zalubowski.
Fot. Józef Rybicki

sobota, 28 marca 2026

1. Brygada Zaporowa

 Warszawa-Bielany, wiosna 1945 r.

1 Brygada Zaporowa. Brygada w czasie przysięgi wojskowej. Stoją od lewej por. Józef Pawłusiewicz (szef służby psów służbowych) i kpt. lek. wet. Władysław Mazurek.
1 Brygada Zaporowa została sformowana w lipcu-sierpniu 1944 r. Czuwała nad porządkiem i bezpieczeństwem na zapleczu jednostek walczących. Przede wszystkim zwalczała wszelkie przejawy dywersji, maruderstwa i dezercji. Na początku czerwca 1945 r. została przeorganizowana na 9 pułk bezpieczeństwa i samodzielny batalion ochrony.

26. Dywizja Piechoty

 1935 r., 26 Dywizja Piechoty. Ćwiczenia dywizyjne.

Generał Jan Romer

 Równe, 14 czerwca 1931 r.

Gen. dyw. Jan Romer udaje się na spotkanie z delegacją francuską, która przybyła na uroczystości wręczenia sztandarów 44 i 45 Pułkowi Strzelców Kresowych (z 13 Dywizji Piechoty).

Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego

 Kielce, Plac Partyzantów (dzisiaj Rynek), 22 lipca 1945 r.

Kompania wojsk Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (prawdopodobnie z 7 pułku KBW), na czele stoi kpt. Malinowski.

1. Samodzielna Kompania Commando

 Numana (Włochy, prowincja Ankona), 25 lipca 1944 r.

Naczelny Wódz gen. broni Kazimierz Sosnkowski wśród żołnierzy 1 Samodzielnej Kompanii Commando.

Dwóch marszałków

 Michał Rola-Żymierski (marszałek Polski od 3 maja 1945 r.) i Konstanty Rokossowski (marszałek Polski od 6 listopada 1949 r.; marszałek ZSRS od 29 czerwca 1944 r.).

5. Wileńska Dywizja Piechoty

 Dżalalabad (Kirgizja), 5 kwietnia 1942 r.

x - zastępca dowódcy 5 Wileńskiej Dywizji Piechoty płk Maksymilian Marszałek, xx - szef sztabu dywizji ppłk dypl. Wilhelm Leśniak-Wilk, xxx - por. Jan Czekalski, adiutant piechoty dywizyjnej.
Dywizja była formowana od 15 września 1941 r. w Tatiszczewie koło Saratowa, w składzie Armii Polskiej w ZSRS. Dywizja pod dowództwem gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza, jako pierwsza otrzymała broń i od 29 września przystąpiła do szkolenia z bronią i sprzętem. Od lutego 1942 r. stacjonowała w rejonie Dżalalabadu w Kirgizji. W sierpniu 1942 r. dywizja ewakuowała się wraz z innymi oddziałami polskimi do Iranu.

7. Pułk Piechoty

 Wartkowo (Wartekau), 5 kwietnia 1945 r.

Przegląd gotowości bojowej 7 pułku piechoty (ze składu 3 Dywizji Piechoty) po bitwie o Czaplinek, a przed ofensywą kwietniową.
Defilada pododdziałów pułku. Na trybunie gen. dyw. Stanisław Popławski, dowódca 1 Armii WP. Stoi także ppłk Stanisław Russijan, dowódca pułku.

Polski Obóz Licealny

 Szwajcaria, Wetzikon, Boże Ciało 1943 r.

Ołtarz Polskiego Obozu Licealnego.

Polski Obóz Licealny powstał 25 listopada 1940 r. w Oberburgu, a 11 lutego 1941 r. został przeniesiony do Wetzikon. Uczęszczali do niego żołnierze polscy internowani w Szwajcarii.

3. Pułku Artylerii Lekkiej

 Przełom marca i kwietnia 1945 r. (po bitwie o Kołobrzeg). Armata 76 mm z 1 dyonu 3 pal na stanowisku. Klęczy starszy ogniomistrz Władysław Przeniosło.

6 stycznia 1944 r., na podstawie rozkazu dziennego Nr 95 z 27 grudnia 1943 r., w obozie sieleckim, przystąpiono do formowania 3 Pułku Artylerii Lekkiej, organicznej jednostki artylerii 3 Pomorskiej Dywizji Piechoty.

26. Pułk Ułanów Wielkopolskich

 Leszno, 1921 r. 

Wizytacja 26 pułku Ułanów Wielkopolskich przez Generalnego Inspektora Jazdy generała broni Tadeusza Rozwadowskiego 2 czerwca 1921 r.


Wołkowicze, 18 sierpnia 1937 r. 

Poczet sztandarowy 26 Pułku Ułanów Wielkopolskich im. hetmana Jana Karola Chodkiewicza. Święto pułkowe.



Parysów

 Parysów - rynek, 1946 r.

Pierwotnie wieś nazywała się Siećcza, nazwa ta pojawia się w zapisach z XV i XVI w. Dzięki staraniom Floriana Parysa, kasztelana zakroczymskiego, miejscowość w 1538 r. otrzymała prawa miejskie na prawie magdeburskim. Od osoby założyciela pochodzi obecna nazwa. W 1869 r. Parysów stracił prawa miejskie.

Platerówki

 Warszawa, 12 października 1944 r. Oddział fizylierek na ulicach Pragi.

1 Samodzielny Batalion Kobiecy im. Emilii Plater został sformowany 19 sierpnia 1943 r. w Sielcach, w składzie 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS. Od 12 października platerówki objęły służbę garnizonową na Pradze.

Generał Stanisław Popławski

 Marzec 1948 r. Generał Stanisław Popławski na strzelnicy.

W latach 1947–1950 był dowódcą Wojsk Lądowych WP, Głównym Inspektorem Wyszkolenia Bojowego. 20 listopada 1956 r. powrócił do ZSRR.

„Gneisenau”

 Gdynia, 1946 r. Wrak niemieckiego pancernika „Gneisenau”.

Został on zatopiony przez wycofujące się wojska niemieckie u wejścia do portu w Gdyni w marcu 1945 r. W latach 1945–1946 nadbudówki i wieże pancerne zostały zdemontowane. 15 lipca 1949 r. podjęto decyzję o rozpoczęciu demontażu kadłuba i 27 kwietnia 1950 r. prace rozpoczęto. Ostatecznie 6–12 września 1951 r. wrak został ostatecznie podniesiony i przekazany do złomowania.

Odra - kwiecień 1945 r.

 Odra, kwiecień 1945 r. Most pontonowy przez Odrę w rejonie Starych Łysogórek. Na zdjęciu prawdopodobnie saperzy 6. Warszawskiego Batalionu Pontonowo-Mostowego.

52. Pułk Piechoty

 Złoczów, 1930 r. Kadra II batalionu 52 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych (zaznaczony krzyżykiem dowódca batalionu major Majewski- - tak w opisie zdjęcia).

niedziela, 22 marca 2026

Pancerniacy w Gdańsku - 1945

Gdańsk 28 marca 1945 r. 

Żołnierze 1 Warszawskiej Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte na ulicach Gdańska.

26. pułk ułanów

 Garnizon Baranowicze, Plac Legionów, zbiórka 26 pułku ułanów

38. pułk piechoty

 Przemyśl, 10 maja 1934 r.

Kapral Gratkowski z plutonu pionierów 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich.

9. pułk piechoty

 Placówka 9 pułku piechoty Legionów, Inflanty, luty 1920 r.

13 lutego 1920 r. pułk obsadził odcinek pod Dryssą, gdzie staczając drobne utarczki z nieprzyjacielem prowadził dalej swe działania wypadowe.

Stocznia Modlińska - 1932

 Modlin 7 maja 1932 r. Zakończenie budowy zamówionych w Państwowych Zakładach Inżynierii i wybudowanych w Stoczni Modlińskiej jednostek: kutra pościgowego „Batory” ( https://pl.wikipedia.org/wiki/ORP_Batory )

oraz motorówek „Kaszub”, „Mazur” i „Ślązak”. Motorówki służyły w Straży Granicznej od 1932 do 1939 r. W kampanii wrześniowej wszystkie walczyły i zostały samozatopione. Po wydobyciu z dna zostały wcielone do Kriegsmarine.
"Ślązak" pod nazwą "Spatz" (12 grudnia 1939 r. został jednak wycofany ze służby i nie wiadomo, co się z nim dalej stało).
„Kaszub" pod nazwą ,,Taucher I" wrócił do kraju 1 października 1949 r. i służył do 1959 r. w morskim WOP-ie jako "KP-3", następnie „Starówka”.
„Mazur" pod nazwą „Panther", został odnaleziony w grudniu 1947 r., ale zatonął w trakcie rewindykacji na pontonie dźwigu pływającego w pobliżu Arkony.

Most na rzecz Słucz

 Sierpień 1919 r. Front Litewsko-Białoruski. Most uszkodzony na rzece Słucz. [Zdjęcie sygnowane: 2 bateria 5 pułku artylerii ciężkiej].

W 1919 r. bateria była w składzie Grupy Poleskiej dysponowała czterema działami niemieckimi 150 mm.

Saperzy w Przemyślu

 Przemyśl, 18 kwietnia 1934 r. Kurs podoficerów-pionierów pułków piechoty OK VI i OK X. 3 pluton 4 batalionu saperów przed kuchnią.

4 pułk saperów został sformowany 1 czerwca 1921 r. w Sandomierzu. W 1929 r. jednostka została przeformowana w 4 batalion saperów (od grudnia 1930 r. stacjonuje w Przemyślu). W styczniu 1939 r. 4 batalion saperów został ponownie przeformowany w 4 pułk saperów.

Operacja Zaolzie - 1938

 Klimontów k/Proszowic. Październik 1938 r. 21 eskadra liniowa.

Na przełomie sierpnia i września 1938 r. eskadra brała udział w manewrach na Wołyniu i Podolu stacjonując na lotnisku Brody. W połowie września wróciła do Krakowa, gdzie pod dowództwem kpt. obs. Jana Buczmy weszła w skład lotnictwa Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Śląsk”. Do 25 października bazowała na polowym lotnisku Klimontów.


Frysztat, 1938 r.
Marszałek Edward Śmigły-Rydz w dniach 12 i 13 października 1938 r. dokonał objazdu odzyskanych przez Polskę ziem zaolziańskich.

Wyższa Szkoła Wojenna - 1934

 Rembertów, 1934 r. Kurs Wyższych Dowódców przy Wyższej Szkole Wojennej. Wizyta w Komisji Doświadczalnej Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie.

73. pułk piechoty

 Katowice, 23 lipca 1939 r. 73 pułk piechoty 23 Dywizji Piechoty (do marca 1921 r. 155 pułk piechoty). Ostatnie święto pułkowe przed wojną. Obiad żołnierski.

Gdańska egzekucja 1946

 Gdańsk. 4 lipca 1946 r. na szubienicach zawisło 11 oprawców z obozu koncentracyjnego Stutthof. Przyglądało się egzekucji 200 tysięcy osób.


Dawny Stolzenberg, zwany później Wysoką Górą, przeżył prawdziwe oblężenie. 4 lipca było ciepło, świeciło słońce. Zakłady pracy ogłosiły dzień wolny i zapewniały pracownikom transport na miejsce kaźni. Na egzekucję mogli przyjść wszyscy. W efekcie gapiów było tak wielu, że nie mieścili się na placu przy ul. Pohulanka, gdzie ustawiono szubienice.

10. pułk piechoty

 Łowicz. 10 pułk piechoty. Święto pułkowe 27 czerwca 1932 r. Pułk stacjonował w koszarach im. Józefa Piłsudskiego przy ulicy Podrzecznej (dowództwo i I batalion).

Holownik "Florian"

 Szczecin, 1949 r. "Florian".

Holownik zbudowany w Opolu w 1940 r. Pod nazwą „Helene”, pływał jako holownik śródlądowy w Kostrzyniu. W kwietniu 1945 r. został zatopiony w porcie szczecińskim. We wrześniu tego roku został wydobyty przez Rosjan (przyznany im jako zdobycz wojenna). Po remoncie, bez zmiany nazwy był wykorzystywany do podnoszenia wraków na Odrze. W 1947 r. zarekwirowany przez polskie Wojska Ochrony Pogranicza za przemyt ludności żydowskiej do radzieckiej strefy okupacyjnej. Załogę sowiecką po interwencjach Rosjan zwolniono natomiast sam holownik rozpoczął służbę w Wojskach Ochrony Pogranicza. W 1948 r. przekazany Głównemu Urzędowi Morskiemu w Gdańsku - Ekspozyturze w Szczecinie i przemianowany na „Florian”, następnie był w eksploatacji Szczecińskiego Urzędu Morskiego. W 1949 r. został przebudowany na statek pożarniczy (otrzymał działko wodne). Od 1949 r. eksploatowany przez Portową Straż Pożarną Zarządu Portu Szczecin. W 1954 r. Rosjanom zapłacono odszkodowanie i holownik stał się własnością Polski. Złomowany w 1961 r.

Holownik "Wilga"

 Gdynia, 1947 r. Holownik "Wilga".

Zbudowany w 1922 r. w Hamburgu pod nazwą "Harburg". Zakupiony przez "Polskarob" w 1934 r. pływał pod nazwą "Hela" przez pięć lat. W latach 1939-1945 przejęty przez Niemców zmienił nazwę na “Neufahr”. Po zakończeniu działań wojennych, po remoncie, wszedł do służby Głównego Urzędu Morskiego w Gdyni jako “Wilga”. Następnie jednostka została przekazana Państwowemu Przedsiębiorstwu Budowlanemu “Hydrotest”.

środa, 18 marca 2026

Holownik "Kaper"

 Gdańsk 1947 r. 

Holownik "Kaper", którego budowę rozpoczęto w 1937 r. w Warsztatach Portowych Marynarki Wojennej. Do służby wszedł w 1938 r. We wrześniu 1939 r. wcielony do Kriegsmarine pod nazwą „Schwarzau”. Odnaleziony przez Polską Misję Morską w Kilonii, do kraju powrócił 1 stycznia 1946 r. W 1952 r. utracił nazwę na rzecz numeru taktycznego BG 1. Został zezłomowany w latach 1970-71.

21. Pułk Piechoty

 Warszawa, Cytadela.

Wychowanie fizyczne w 21 Pułku Piechoty "Dzieci Warszawy". 

37. Pułk Piechoty

 Powitanie 37 pułku piechoty w m. Topola Królewska, 1933 r.